Tanıtım amacıyla en genel hatlarıyla bahsetmemiz gerekirse Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu, DEHB, adından da anlaşılacağı üzere kişide dikkat eksikliği ve hiperaktiviteye neden olan nörogelişimsel bir bozukluktur. Nörogelişimsel bozukluklar, kişinin beyin gelişiminde görülen farklılıklardır ve bu başlık altında Otizm Spektrum Bozukluğu ve Epilepsi de dahil olmak üzere farklı bozukluklar bulunmaktadır. DEHBnin en temel belirtileri dikkat toparlamada zorluk, hareketlilik, içgüdüsel davranma, unutkanlık, duygu kontrolünde zorlanma, huzursuzluk şeklinde sayılabilir. Bu bozukluk, kişide kendini en ağır gösterdiği semptom üzerinden 3 farklı gruba ayrılabilir:
1. Dikkat Eksikliği
2. Hiperaktivite Bozukluğu
3. Karma Tip
Çoğunluğun bildiğin aksine yalnızca çocuklarda ve ergenlerde değil, yetişkinlerde de görülebilir. Bunun nedeni DEHBye sonradan sahip olunması değil, kişinin DEHB ile doğması ve DEHByi tamamen yok edecek bir tedavi olmamasıdır. Kişinin hayatı boyunca sahip olacağı bir bozukluktur. Var olan tedavi yöntemleri bozukluğun kökten çözülmesine değil, semptomların başa çıkılabilir ve hayatı kolaylaştırabilir bir seviyeye getirmesini sağlar. Belirtiler kendilerini çocukluk yıllarında ve bu yıllarından itibaren birden fazla farklı ortamda (ev, okul, iş vb.) gösterirler. Bazı durumlarda belirtiler kişi büyüdükçe hafifleyebilirken bazı durumlarda belirtiler aynı kalır, bazılarında ise bu belirtilerin şiddeti artabilir, ancak asla tamamen kaybolmaz.
DEHB, sahip olan kişilerin fiziksel görünüşlerinde bir değişikliğe sebebiyet vermez. Cinsiyete bağlı olmamakla birlikte DEHB teşhisi daha çok erkeklere konulmaktadır. Teşhis konurken farklı testler yapılabilmekle birlikte en önemli teşhis, klinik görüşmelerde uzman doktorun gözlemleri üstüne konulur. Bu teşhis her yaş konabilir.
[DEHB teşhisi bana yıllar içinde gerek çocukluğumda, gerek ergenliğimde, gerek yetişkinliğimde 4 farklı psikiyatr tarafından konuldu. Yukarıda da yazdığım gibi, sadece çocuklukta kalan bir bozukluk değil, yetişkinlikte de görülmeye devam eden ve teşhisi konulabilen bir durum. Bunun dışında merak ediyorsanız, bendeki tipi dikkat eksikliği tarafında biraz daha ağırlık gösterse de karma tipi DEHBnin.]
Kaynakça:
- Wilens, T. E., & Spencer, T. J. (2010). Understanding attention-deficit/hyperactivity disorder from childhood to adulthood. Postgraduate medicine, 122(5), 97–109. https://doi.org/10.3810/pgm.2010.09.2206
- Wilens, T. E., Biederman, J., & Spencer, T. J. (2002). Attention Deficit/Hyperactivity Disorder Across the Lifespan. Annual Review of Medicine, 53(1), 113–131. doi:10.1146/annurev.med.53.082901.103945
Yorumlar
Yorum Gönder